مرور در موضوع

جامعه شناسی

فلسفه و نظریۀ انتقادی

مقدمه­‌ی مترجم:متن زیر ترجمه‌ی مقاله‌ی «فلسفه و نظریه‌ی انتقادی» هربرت مارکوزه است که برای نخستین‌ بار در مجله‌ی تحقیقات اجتماعی، مجله‌ای که اعضای مکتب فرانکفورت در آن قلم می‌زدند به چاب رسید. بعد‌ها این مقاله به همراه برخی از دیگر مقالات…

نظریه ریخت بندی الیاس و افق تاریخی هابرماس

 معنی واقعی مدرن و مدرنیته چیست؟ چگونه و با چه روش‌هایی به یک فهم تاریخی برای حل مسایل جاری انسان برسیم؟ جهان معاصر و سرنوشت آینده‌­ی آن را چگونه توصیف و پیش بینی کنیم؟ رابطه فرد کنش‌­گر با جامعه، و قواعد روابط متقابل کنش‌گران را چگونه…

دوران انقلاب‌ها به سر رسیده است!

لئون داويدوويچ تروتسكي با تكيه بر نظريات ماركس، مبني بر انقلاب دايم و ادامه انقلاب سوسياليستي تا حاكميت پرولتاريا در خارج از مرزهاي شوروي، در مقابل لنين قرار گرفت و عنوان خائن به انقلاب را گرفت. تروتسكي پس از مرگ لنين در ليست تصفيه بزرگ…

لیبرالیسم سیاسی

اهداف فلسفه‌ی سیاسی به جامعه‌ای بستگی دارد که این فلسفه ناظر بر آن است. (۱) در یک دموکراسی، یکی از مهّم‌ترینِ این اهداف ارائه‌ی یک تبیین سیاسی از عدالت است. تبیینی که به این اکتفا نمی‌کند که فقط اساسی برای توجیه نهادهای سیاسی و اجتماعی‌ای…

گستره همگانی در نگرش انتقادی هابرماس

هابرماس از گستره یا فضایی اجتماعی یاد می‌کند که «میان دولت و جامعه‌ی مدنی قرار می‌گیرد و کارکرد اجتماعیش وابسته به تمایز قطعی و شکاف میان آن دو».  مجموعه‌ای از کنش‌ها و نهادهای فرهنگی که البته کارکردهای «غیرفرهنگی» یعنی نقش های…

یک جامعه‌شناسی برای یک جهان؟

پرسش از سنت‌های ملی در علوم، یا به تعبیر رایج در ایران، #علم_بومی یکی از دیرین‌ترین پرسش‌های مطرح در علوم اجتماعی است. این پرسش، درعین‌حال که طی چند دهه به سایه رفته بود اما عواملی چون جنبش‌های رهایی‌بخش ضد استعماری، جهانی‌شدن، تکثر الگوها…

مدرنیت سیال باومن

زیگمونت باومن، در کتاب «مدرنیت سیال» (۲۰۰۰)، جمود و یکنواختی و محصور بودن همه چیز در عقلانیت آهنین معطوف به هدف را که به عنوان مارک و عنوان داغ خورده هویت‌های مدرن تلقی می‌شود، در مقابل، خویشتن‌های سیال و بی‌شکل پسامدرن قرار می‌دهد. باومن…

روش پدیدارشناسیِ هگل

هرگاه که سخن از پدیدارشناسی در مقام یک روش به میان می‌آید، بلافاصله روش پدیدارشناسیِ هوسرل به ذهن متبادر می‌شود. روشی که امروزه به یکی از موثرترین و فراگیرترین روش‌های فلسفی بدل شده است. اما حدود یک قرن قبل از آن، یعنی در اوایل قرن نوزدهم،…

نامه‌ی انگلس به مارکس درباره‌ی ادبیات فارسی

چند هفته‌ای‌ست که در پهنه‌ی ادبیات و هنر مشرق زمین غرق شده‌ام. از فرصت استفاده کرده و به آموختن زبان فارسی پرداخته‌ام. آنچه تاکنون مانع شده است تا به آموختن زبان عربی بپردازم، از یک سو نفرت ذاتی من به زبان‌های سامی است و از سوی دیگر وسعت…