قدرت

POWER

در کلی‌ترین معنا، قدرت به معنای توان ایجاد یا سهم داشتن در ایجاد نتایجی است برای پدید آوردن تفاوتی در جهان. می توانیم بگوییم که در زندگی اجتماعی قدرت به معنای توان انجام چنین کاری از طریق روابط اجتماعی است: یعنی توان ایجاد یا داشتن سهمی در ایجاد نتایج از طریق تأثیرگذاری بر دیگری یا دیگران . با این تعریف های بسیار کلی چارچوب عامی به دست می‌آید تا برخی از تفاوت های عمده تلقی از قدرت در بحث و جدل های قرن بیستم را مشخص کنیم
از لحاظ قدرت اجتماعی می‌توانیم پرسش های گوناگون مطرح کنیم.
نخست، چه کسی یا چه چیزی صاحب قدرت است ؟ بسیاری قدرت توان و ظرفیتی در عاملان، چه افراد و چه جمع ها، می دانند؛ در حالی که بعضی دیگر قدرت را خصوصیتی غیرشخصی دانسته اند: توانایی و ظرفیت نظام های اجتماعی برای دستیابی به اهداف جمعی (پارسونز) یا کاستن از پیچیدگی(لومان) یا ظرفیت و توان توان سازو کار های اجتماعی برای به انضباط کشیدن افراد، شکل دادن به گفتمان آنها، امیال آن ها و در واقع “نفس” سوبژکتیویته آنها( فوکو)

اما هیچ لزومی ندارد که درباره این ساختارهای غیر شخصی به مثابه “دارندگان قدرت”سخن بگوییم : همه این دیدگاه های ساختارگرا را میتوان بیان شرایط گوناگونی دانست که قدرت عاملان را، چه فرد و چه جمع ،تقویت یا محدود می‌کنند(کنش و عاملیت) .
دوم کدام نتایج را می‌توان معلول قدرت به شمار آورد بسیاری با راسل و وبر در این تاکیدشان اتفاق نظر دارند که نتایج باید از ‌روی قصد باشد .از نظر راسل، قدرت به معنای” ایجاد معلول های مورد نظر ” است و از نظر وبر قدرت به معنای این احتمال است که کنشگر در رابطه اجتماعی در وضعیتی باشد که اراده خود را ، صرف نظر از مبنای این احتمال، به تحقق برسانند .
سوم،چه چیزی روابط و مناسبات قدرت را مشخص می‌کند؟ صاحبان قدرت به چه شیوه‌ هایی می‌توانند تاثیر مهمی بر دیگران بگذارند نتایج ایجاد کنند یا در ایجاد نتایج سهم داشته باشند؟ بعضی باز هم همچون وبر،به روابط سلطه توجه کرده اند- یعنی به قدرتی که بر دیگری یا دیگران اعمال می شود؛ با روش‌هایی که اطاعت و فرمانبرداری را تضمین می‌کنند از جمله خشونت و زور و دستکاری یا اقتدار و ترغیب عقلانی.

چهارم، توانایی مورد نظر را چگونه باید درک کرد؟ آیا قدرت همان کاری است که عامل می‌تواند در شرایط گوناگون انجام دهد یا فقط در شرایطی که فعلا موجود است؟

پنجم قدرت را چگونه باید شناسایی و اندازه گیری کرد ؟ رابرت دال و پیروان او می‌گویند باید دید به هنگام تعارض منافع چه کسی تصمیم گیرنده است؟

منبع فرهنگ علوم اجتماعی اوتویت،باتامور

پاسخی بگذارید

ایمیل شما منتشر نخواهد شد